Dít is de echte reden waarom we gapen (en waarom het zo aanstekelijk is)

Dít is de echte reden waarom we gapen (en waarom het zo aanstekelijk is)

Moest jij gapen toen je die foto hierboven zag staan? Dan ben je niet de enige. Gapen is namelijk hartstikke aanstekelijk. Maar waarom gapen we eigenlijk? En hoe komt het dat we meteen een gaap voelen opkomen als we iemand anders zien gapen?

Dat zochten we voor je uit.

Waarom gapen we?

Of je nu jong of oud bent, gapen doen we allemaal. Gemiddeld zelfs zo’n tien tot vijftien keer per dag. We linken zo’n gaap meestal aan verveeldheid of vermoeidheid, maar dat blijken niet alleen de redenen te zijn. We gapen wel met name veel in de uren nadat we zijn opgestaan en voor we naar bed gaan. Maar uit onderzoek blijkt dat we na een slechte nacht niet per se meer gapen. Bovendien geeuwen we ook op momenten dat we helemaal niet slaperig zijn. Van muzikanten is bijvoorbeeld bekend dat ze meer gapen wanneer ze gespannen zijn voor een optreden, en topsporters geeuwen vaak ook net voor een wedstrijd.

Hersenen

Gapen is dus helemaal niet per se een teken van vermoeidheid, maar waarom doen we het dan wel? “We doen het vooral in overgangsfases. Van rust naar inspanning, bijvoorbeeld”, stelt cognitief bioloog Jorg Massen in Volkskrant. “In zulke situaties is het belangrijk dat de hersenen zo goed mogelijk functioneren en het lijkt erop dat een gaap daarbij helpt.” Zelfs specialisten weten dus eigenlijk nog steeds niet precies waarom mensen gapen, maar wél dat het een functie heeft. We doen het niet voor niets al wanneer we nog in de baarmoeder zitten.

Lees ook:
Slechte slaper? Dít gebeurt er met je als je melatonine slikt

Afkoelen door gapen

Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat we door te geeuwen onze hersenen afkoelen. Wanneer we gapen gaat onze hartslag en bloeddruk omhoog, de spieren in de nek, kaak en gezicht trekken samen waardoor er druk op de aderen van en naar de hersenen ontstaat. Ook worden alle holten opengezet, waardoor de lucht wordt ververst. Uit metingen met warmtecamera’s bleek dat de hersenen tijdens een gaap daardoor maximaal een halve graad afkoelen. En dat afkoelen zorgt voor een flinke oppepper voor ons brein, waardoor we alerter zijn.

Cognitief bioloog Massen vindt het dan dus eerder positief dan negatief wanneer zijn omgeving begint te geeuwen. “Ik zie het altijd als een compliment als ik een presentatie geef en mensen beginnen te gapen,” zegt Massen. “Het is fijn dat mensen hun hersenen proberen koel te houden om met hun aandacht bij mijn verhaal te blijven.” Weer eens een andere manier om het te bekijken dus.

Groot empatisch vermogen

Op de vraag waarom geeuwen dan zo aanstekelijk werkt, doen meerdere theorieën de ronde. Zo zou het kopiëren van het gedrag van een ander een blijk zijn van een groot empatisch vermogen. Dan zou iemand na-gapen eigenlijk een teken zijn van goede sociale vaardigheiden. Uit sommige onderzoeken blijkt ook dat mensen met autisme en mensen met psychopathie, waarbij de empatische vermogens wat minder zijn, dit gedrag minder vaak vertonen.

Een andere verklaring is dat gapen, net als lachen, gezellig kan zijn. Waar lachen het gelukzalige groepsgevoel versterkt, kan geeuwen ervoor zorgen dat een grote groep zich op een onbewust niveau ontspannen (en lichtelijk slaperig) gaat voelen. Grappig hè, hoe ons brein onbewust werkt?

Gezamenlijke voorbereiding

Volgens specialist Massen heeft de gaapbesmetting een meer praktische aard: het helpt groepen mensen om zich ergens voor klaar te maken. Hij vergelijkt het met een groep pinguïns die een stuk zee moet oversteken waarin orka’s zwemmen. “Wanneer een van die pinguïns in voorbereiding hierop begint te gapen, nemen andere dieren dat vanzelf over, waardoor ook hun hersenen afkoelen tot de gewenste temperatuur.” Datzelfde geldt dus voor een groep mensen die probeert gefocust te blijven. Aha – wéér wat geleerd.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron| Volkskrant, Healthline, Quest
Beeld| iStock

bezootje

Related Posts

Translate »